Τα διλήμματα της Αθήνας και τα αιχνίδια της Αγκυρας με την Ε.Ε.

dot_clear

Κρίσιμο τεστ για την ελληνική εξωτερική ολιτική

το Ευρωαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου

όου θα κριθεί η ενταξιακή ορεία της Τουρκίας

 

 

Αρθρο του Σταύρου Λυγερού στην Καθημερινή (4.10.09) και

ααντητική ειστολή του βρετανού ρεσβευτή στην Αθήνα Dr David Landsman με τίτλο Η θέση της Βρετανίας για Κυριακό και Τουρκία (Κ, 11.10.09) 

 

 

Το άρθρο του Σταύρου Λυγερού

 

Μορεί η εξωτερική ολιτική να βρίσκεται σε δεύτερη μοίρα, λόγω της οξύτητας ου έχει η οικονομική κρίση, αλλά οι ροκλήσεις σε αυτό το μέτωο είναι ολλές και κρίσιμες. Η ρώτη δοκιμασία για την αυριανή κυβέρνηση θα είναι το Ευρωαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, το οοίο θα κρίνει την ενταξιακή ορεία της Τουρκίας. Στην ραγματικότητα, όμως, στο τραέζι βρίσκεται αυτή καθ αυτή η υοψηφιότητά της. Η Γαλλία και η Γερμανία ηγούνται ενός μλοκ χωρών-μελών, ου αντιτίθενται στην ροοτική ένταξης της Τουρκίας. Εικαλούνται τη γεωολιτισμική ασυμβατότητά της με την Ευρώη κι όχι αλώς το γεγονός ότι όλα αυτά τα χρόνια η Αγκυρα δεν έχει κάνει τα αναγκαία βήματα ροσαρμογής στο κοινοτικό κεκτημένο. Την ερασμένη άνοιξη, ο Νικολά Σαρκοζί είχε δηλώσει ότι ǹρέει να άψουμε να δίνουμε μάταιες υοσχέσεις στην Τουρκία. Την ίδια εοχή, η Αγκελα Μέρκελ δήλωνε ότι κοινή μας θέση είναι ρονομιακή συνεργασία με την Τουρκία αλλά όχι να γίνει λήρες μέλος.

 

Ολες αυτές οι δηλώσεις, όμως, είναι θεσμικά μετέωρες. Οι ενταξιακές διαραγματεύσεις της Αγκυρας συνεχίζονται, έστω αργά και μετ εμοδίων. Ο αρμόδιος για τη διεύρυνση είτροος Ολι Ρεν δηλώνει ότι στόχος είναι η λήρης ένταξη, στηριζόμενος στις υφιστάμενες αοφάσεις του Ευρωαϊκού Συμβουλίου. Το ίδιο δηλώνει και η σουηδική ροεδρία, ου υοστηρίζει την τουρκική υοψηφιότητα, όως και μία σειρά άλλες χώρες-μέλη, κυρίως όσες εηρεάζονται αό την Ουάσιγκτον.

 

Για την Κομισιόν το ρόβλημα είναι ότι η Αγκυρα αραμένει αελιστικά ασυνεής στην εκλήρωση των όρων. Ακόμα και στους τομείς, όου έχουν γίνει νομικές ροσαρμογές, κατά κανόνα αυτές έχουν μείνει νεκρό γράμμα. Το γεγονός ότι η Τουρκία έχει κάνει ελάχιστα για να ροσαρμοσθεί στο κοινοτικό κεκτημένο ειτρέει τη χρονική μετάθεση της ενδοευρωαϊκής αντιαράθεσης για το μέλλον της τουρκικής υοψηφιότητας.

 

Τακτική

 

Είναι ακόμα ασαφές οια τακτική θα ακολουθήσουν ο Σαρκοζί και η Μέρκελ στο Ευρωαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου.

Το ρώτο σενάριο είναι να εικαλεσθούν ευθέως τη γεωολιτισμική ασυμβατότητα της Τουρκίας για να εκτρέψουν και θεσμικά την υοψηφιότητά της ρος την κατεύθυνση μιας αροσδιόριστης ακόμα ειδικής σχέσης. Σε αυτή την ερίτωση θα κατηγορηθούν για υαναχώρηση.

Το δεύτερο σενάριο είναι να συνεχίσουν την ίδια τακτική. Να βολευθούν με το γεγονός ότι η τουρκική υοψηφιότητα ροχωράει ολύ αργά, αφήνοντας για το μέλλον την ααίτηση για αύση των ενταξιακών διαραγματεύσεων της Τουρκίας.           Το τρίτο σενάριο είναι να χρησιμοοιήσουν το κυριακό χαρτί για να εκτροχιάσουν την τουρκική υοψηφιότητα.

 

Υενθυμίζουμε ότι όταν τον Δεκέμβριο 2004, το Ευρωαϊκό Συμβούλιο συζητούσε για την έναρξη των ενταξιακών διαραγματεύσεων της Τουρκίας, ο Τάσσος Πααδόουλος είχε θέσει θέμα αναγνώρισης της Κυριακής Δημοκρατίας. Οι άλλοι ηγέτες τον είχαν ιέσει ασφυκτικά να εριορισθεί για ένα διάστημα στην τελωνειακή σύνδεση.

Το καλοκαίρι 2005, όμως, η Αγκυρα αρνήθηκε με είσημη δήλωση να εφαρμόσει το σχετικό ρωτόκολλο, ου είχε υογράψει. Η Ε.Ε. τότε είχε εκδώσει αντιδήλωση, με την οοία είχε δεσμευθεί ότι η εκλήρωση των συμβατικών υοχρεώσεων της Τουρκίας αοτελεί όρο για την ρόοδο της ενταξιακής ορείας της.

Τον Δεκέμβριο 2006, το Ευρωαϊκό Συμβούλιο δεν δέχθηκε την ρόταση της Λευκωσίας να ειβληθούν αυτόματα κυρώσεις στην ενταξιακή ορεία της Τουρκίας, εάν μέχρι τον Δεκέμβριο 2009 αυτή δεν έχει εκληρώσει τη συμβατική υοχρέωσή της να εφαρμόσει το ρωτόκολλο. Αοφάσισε το άγωμα οκτώ αό τα 35 κεφάλαια των ενταξιακών διαραγματεύσεων και αλή εανεξέταση της τουρκικής στάσης το 2009.

 

Η κύρωση ου της εεβλήθη ήταν ροσχηματική. Στην ραγματικότητα, η Τουρκία αέσασε μία δωρεάν αράταση τριών χρόνων, αφού σ αυτό το διάστημα λίγα είναι τα κεφάλαια, ου έχουν ανοίξει για διαραγμάτευση.

Εάν η Ε.Ε. σεβόταν τον εαυτό της θα εέβαλε το συνολικό άγωμα (όχι διακοή) των ενταξιακών διαραγματεύσεων της Τουρκίας, μέχρι αυτή να εφαρμόσει το ρωτόκολλο για την τελωνειακή σύνδεση. Μια τέτοια αόφαση θα αοτελούσε ραγματική κύρωση, χωρίς να ροκαλεί ανήκεστο βλάβη στην ενταξιακή ροοτική της γειτονικής χώρας. Η Αγκυρα εμμένει στον αλαιότερο διλωματικό ελιγμό της. Θέτει ως όρο για να εφαρμόσει το ρωτόκολλο την άρση της λεγόμενης αομόνωσης των Τουρκοκυρίων. Πρόκειται για μία αυθαίρετη ολιτική διασύνδεση. Ουσιαστικά, για να ικανοοιήσει τις συμβατικές υοχρεώσεις της ζητάει το ακριβό αντάλλαγμα της έμμεσης λην σαφούς αναγνώρισης του ψευδοκράτους!

 

Η βρετανική διλωματία εικαλείται μία σύσταση-ευχή ου υάρχει στην Αντιδήλωση του 2005 για να αοτρέψει την ειβολή κυρώσεων στην ενταξιακή ορεία της Τουρκίας. Το ειχείρημά της είναι οι κυρώσεις θα εμοδίσουν την ειρηνευτική ροσάθεια της Γραμματείας του ΟΗΕ. Στόχος των Αμερικανοβρετανών δεν είναι αυτή καθ αυτή η λύση του Κυριακού, αλλά να κρατήσουν άση θυσία την Τουρκία σε ενταξιακή τροχιά.

 

Τον Δεκέμβριο ο κόμος θα φθάσει στο χτένι. Εάν η Αγκυρα εμμείνει μέχρι τέλος στην άρνησή της, οι Γιώργος Παανδρέου και Δημήτρης Χριστόφιας θα βρεθούν σε δίλημμα: Στοιχειώδης συνέεια με τις διακηρυγμένες θέσεις τους υαγορεύει το άγωμα (όχι τη διακοή) των ενταξιακών διαραγματεύσεων της Τουρκίας. Η Ουάσιγκτον και το Λονδίνο, ου εργάζονται για την άνευ όρων ροώθηση της τουρκικής υοψηφιότητας, θα τους ασκήσουν ασφυκτικές ιέσεις για να καταιούν την τουρκική άρνηση, μετατρέοντας σε κουρέλια την εριβόητη στρατηγική της εξημέρωσης του θηρίου. Η Αθήνα και η Λευκωσία θα μορούσαν να στηριχθούν στον γαλλογερμανικό άξονα, αλλά αυτό σημαίνει αλλαγή γραμμής, κάτι ου δεν θα ρέει να αναμένουμε ούτε αό τον Γιώργο Παανδρέου ούτε αό τον Δημήτρη Χριστόφια.

 

 

Η ειστολή του Βρετανού ρεσβευτή Dr David Landsman

 

Κύριε διευθυντά,

 

Τρέφω αό ολλών ετών βαθύ σεβασμό στην Καθημερινή ως εφημερίδα ειδησεογραφίας και γνώμης. Οι αναλύσεις των διακεκριμένων συνεργατών σας αοτελούν ααραίτητο ανάγνωσμα για κάθε διλωμάτη. Δεδομένου του ειδικού βάρους αυτών των αναλύσεων, έχει, ιστεύω, σημασία να ροσθέσω και το δικό μου σχόλιο στο άρθρο του κ. Σταύρου Λυγερού με τίτλο Τα διλήμματα της Αθήνας και τα αιχνίδια της Αγκυρας στην Ε.Ε. ου δημοσιεύτηκε στο φύλλο της 4ης Οκτωβρίου.

Ο κ. Λυγερός υοστηρίζει ως η Βρετανία δεν ενδιαφέρεται για τη λύση του Κυριακού αυτού καθαυτού, αλλά μόνο για τη διατήρηση της ενταξιακής ροοτικής της Τουρκίας άση θυσία. Προσθέτει είσης ως η βρετανική στήριξη της τουρκικής υοψηφιότητας είναι άνευ όρων. Θα ήθελα να διευκρινίσω στους αναγνώστες σας ότι η θέση της χώρας μου είναι στην ραγματικότητα ολύ διαφορετική. Για την ακρίβεια, θα έλεγα ως οι είσημες θέσεις Ελλάδας και Βρετανίας βρίσκονται ολύ κοντά σε αυτά τα σημαντικά θέματα.

 

Οως και η Ελλάδα, η Βρετανία είναι ένθερμος υοστηρικτής της ευρωαϊκής διεύρυνσης. Η Ευρωαϊκή Ενωση αφήνει σαφώς ανοιχτή την ροοτική της ένταξης, τόσο για την Τουρκία όσο και για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων με την ροϋόθεση ότι ληρούν τα κριτήρια της Κοεγχάγης σε θέματα εκδημοκρατισμού, σεβασμού των ανθρωίνων δικαιωμάτων, οικονομίας ελεύθερης αγοράς και δυνατότητας εκλήρωσης των υοχρεώσεών τους ως κράτη-μέλη. Για ροφανείς λόγους, οι χώρες των δυτικών Βαλκανίων και η Τουρκία είναι σημαντικές για την Ε.Ε. Θα είναι για όλους μας καλύτερο να συνεχίσουν την ορεία τους ρος την λήρη ένταξη.

 

Για μας είναι σαφές ως το συνολικό άγωμα των ενταξιακών διαραγματεύσεων με την Τουρκία δεν είναι ρος το συμφέρον της Ευρώης, εν μέρει εειδή θα δυσχέραινε τη μελλοντική ρόοδο σε θέματα όως οι σχέσεις καλής γειτονίας, οι θρησκευτικές ελευθερίες και η λύση του Κυριακού.

Ομως, σε καμιά ερίτωση δεν αοτελεί δώρο άνευ όρων. Αντίθετα, αυτή μας η δέσμευση για την ευρωαϊκή διεύρυνση είναι μια ρόταση με ολύ συγκεκριμένους όρους με τους οοίους έχουν συμφωνήσει όλα τα κράτη-μέλη. Οως κάθε χώρα ου ειθυμεί να ενταχθεί στην Ε.Ε., η Τουρκία οφείλει να ανταοκριθεί στις υοχρεώσεις της ρος την Ε.Ε.

Οι θύρες της Ευρώης ρέει να είναι ανοιχτές εφόσον οι υοψήφιες χώρες ειχειρούν τις ααραίτητες μεταρρυθμίσεις. Η Βρετανία ιστεύει ως η διατήρηση αυτής δέσμευσης είναι σίγουρα ρος συμφέρον της Ευρώης, αλλά και ρος το συμφέρον των υοψήφιων κρατών.

 

Οσον αφορά την Κύρο η Βρετανία στηρίζει αόλυτα την εξεύρεση λύσης του Κυριακού, η οοία όως δήλωσε κατά την είσκεψή του στην Αθήνα τον ερασμένο Μάιο ο υουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ Μίλιμαντ, ρέει να ροέρχεται αό την Κύρο και όχι να ειβληθεί έξωθεν.

Ο στόχος της εανένωσης της νήσου δεν συνδέεται με την ένταξη της Τουρκίας. 

 

Η λύση του Κυριακού είναι εξαιρετικής σημασίας για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της ίδιας της Κύρου, της ευρύτερης εριοχής, αλλά και της Ευρώης. Τα οφέλη, ολιτικά και οικονομικά, θα είναι τεράστια. Δεν τίθεται θέμα συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος ή ειδιαιτησίας, όμως ιστεύουμε ως υάρχει μια μεγάλη ευκαιρία την οοία ρέει να αξιοοιήσουν όλα τα εμλεκόμενα μέρη.

Η είλυση του Κυριακού θα συμβάλει στο κλείσιμο ενός θλιβερού κεφαλαίου της Ιστορίας της Κύρου ου εμείς οι Βρετανοί γνωρίζουμε ολύ καλά. Θα ήταν είσης ειθυμητό και αό ανθρωιστική άοψη να μορέσουν οι Κύριοι ου ακόμα υφίστανται τα συναισθηματικά και οικονομικά τραύματα της εριόδου 1963-1974, να κλείσουν ειτέλους αυτό το κεφάλαιο της ζωής τους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οοίο στηρίζουμε τους Κυρίους στην ροσάθειά τους για εξεύρεση λύσης και χαιρετίζουμε τη δέσμευση της νέας ελληνικής κυβέρνησης να ράξει το ίδιο.