Το άνοιγμα της  αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας

 

(Ειστολή Αλβέρτου Μαϊση, Δρ Μηχ/γου-Ηλεκ/γου Μηχανικού, ρ. Δ/ντή στη Γεν. Δ/νση Μεταφοράς της ΔΕΗ, ου στάλθηκε στην Καθημερινή στις 2.4.11)

 

 

Πολύς λόγος τελευταία για το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Πολλές γνώμες ακούγονται ου συγκλίνουν στο ότι ρέει ειτέλους νανοίξει η αγορά, να σταματήσουν οι κρατικοδίαιτοι συνδικαλιστές και το τεμέλικο ροσωικό της ΔΕΗ ναομυζούν τους καταναλωτές. Ειτέλους να υάρξει υγιείς ανταγωνισμός και ο καταναλωτής να ωφεληθεί και να μη υφίσταται τα χαράτσια της ΔΕΗ. Δυστυχώς όλα αυτά λέγονται αό ανθρώους ου δεν γνωρίζουν το θέμα. Ακόμη αρθρογράφοι του ειέδου των κ.κ Μάνου, Μανδραβέλη κ.λ.. κινούνται σαυτό το σκετικό.

Η ραγματικότητα είναι διαφορετική. Φυσικά και υάχουν δυσλειτουργίες στη ΔΕΗ, σαν δημόσιος οργανισμός έχει αρκετά βαρίδια. Η μετοχοοίηση και το σημερινό άνοιγμα της αγοράς είχαν καλό αοτέλεσμα στην εσωτερική της λειτουργία. Ομως το ρόβλημα είναι αλλού. Η αγορά ΗΕ άνοιξε με ένα και μοναδικό στόχο, να βοηθήσει τους ιδιώτες εενδυτές σε βάρος της ΔΕΗ. Φαίνεται ίσως αράξενο, όμως είναι η αλήθεια. Λίγα αραδείγματα:

      Η 5η μονάδα Λαυρίου αδειδοτήθηκε τέλη 2003 αρά το γεγονός ότι είχε ζητηθεί αό τον Υουργό αό το 2001 η σχετική άδεια. Ο λόγος είναι ότι έρεε να δοθεί κίνητρο στους ιδιώτες να εενδύσουν. Οι ιδιώτες δεν εένδυσαν, αλλά η ΔΕΗ λόγω έλλειψης της μονάδας αυτής, λήρωσε ολλά για να εξασφαλίσει εάρκεια ενέργειας κατά την Ολυμιάδα.

      Με νόμο η ΔΕΗ για κάθε νέα μονάδα υοχρεούται ν αοσύρει ισόοση ισχύ, με άλλα λόγια οι νέες ανάγκες σε ενέργεια καλύτονται αό τους ανταγωνιστές της. Σήμερα  έχουν εγκατασταθεί ή βρίσκονται σεγκατάσταση μονάδες ιδιωτών ερί τα 2000 MW. Η ΔΕΗ κατάφερε και αυτοεγκλωβίστηκε σε μονάδες ου τραβάνε σε μάκρος κυρίως για λόγους δικτύων (Αλιβέρι, Μεγαλόολη) και εομένως ούτε τη δυνατότητα αντικατάστασης αλαιών μονάδων με νέες οικονομικότερες δεν μόρεσε να εκμεταλλευτεί.

      Στο τομέα της ρομήθειας εκεί λέον τα ράγματα είναι σκανδαλώδη σε βάρος της ΔΕΗ. Είναι γνωστό ότι τα τιμολόγια ρεύματος καθορίζονται αό το Υουργείο. Παραδοσιακά για λόγους κοινωνικής ολιτικής, το οικιακό τιμολόγιο ήταν χαμηλό (κάτω του κόστους), το βιομηχανικό ερίου στο κόστος και το εμορικό είναι αρκετά άνω αό το κόστος ώστε να καλύτει τις αώλειες και να υάρχει κέρδος στην ειχείρηση. Ολως αραδόξως οι εναλλακτικοί άροχοι ροσελκύουν σχεδόν αοκλειστικά εμορικούς ελάτες. Ειβαρρύνονται βέβαια με κάοια οσά ως συμμετοχή στις Υηρεσίες Κοινής φέλειας, όμως ο αολογισμός είναι ολύ θετικός. Και αν κάοιος ελάτης δεν ληρώνει τους λογαριασμούς, τον διώχνουν και τον αραλαμβάνει η ΔΕΗ (τελευταίο καταφύγιο), η οοία έχει ήδη φέσι αό ελάτες της 250εκ.

Αυτά ομως δεν είναι αρκετά για τους ιδιώτες. Η ΔΕΗ έχει δύο ηγές φτηνής αραγωγής τους λιγνίτες και τα νερά και ρέει ααραιτήτως να τις μοιραστεί με τους ανταγωνιστές της (!). Η λιγνιτική αραγωγή ααιτεί μεγάλες εενδύσεις ου αοσβένονται σε ολλά χρόνια σε αντίθεση με τις μονάδες Φυσικού Αερίου. Ειλέον αναμένεται η λιγνιτική αραγωγή να εαβαρυνθεί με το κόστος εκομών αερίων θερμοκηίου. Συνεώς καλό είναι να εωφεληθεί ο ιδιωτικός τομέας με λιγνιτική αραγωγή όσο καιρό είναι οικονομική χωρίς όμως να ροβεί σε μεγάλες εενδύσεις. Λύση έτοιμη, να ουλήσει η ΔΕΗ το 40% της λιγνιτικής αραγωγής, φυσικά σε χαμηλές τιμές (!). Με τη υδροηλεκτρική αραγωγή συμβαίνει κάτι ανάλογο. Η κατασκευή φραγμάτων ααιτεί τεράστιες ιστώσεις και εομένωςτο κόστος είναι ααγορευτικό. Η υδρ/κή αραγωγή είναι οικονομική διότι το νερό έρχεται αό τον ουρανό. Και όταν ο καιρός είναι βροχερός, όως φέτος, η ΔΕΗ βρίσκεται σε λεονεκτική θέση και ρυθμίζει χαμηλά  την Οριακή Τιμή του Συστήματος (ΟΤΣ). Για να μορούν εομένως οι ανταγωνιστές να αράγουν και ληρώνονται καλά, ρέει η ΟΤΣ να κρατείται σε υψηλά είεδα. Εομένως είτε η ΔΕΗ ρέει να διαθέσει μέρος των υδρ/κών εγκαταστάσεών της, είτε η ενέργεια να τιμολογείται ακριβά ώστε να μορούν οι ιδιώτες ναολαμβάνουν τα καλά του ανταγωνισμού (!). Βέβαια σκέψη να εενδύσουν στη κατασκευή υδροηλεκτρικών έργων δεν υάρχει ως ασύμφορη.  

Συμερασματικά, ΝΑΙ χρειάζεται άνοιγμα της αγοράς αλλά με τρόο ου όλοι οι αίκτες ν αντιμετωίζονται ισότιμα, όχι όως είναι σήμερα. Οοιος θέλει λιγνιτική ή υδροηλεκτρική αραγωγή να εενδύσει, οι εγκαταστάσεις αυτές της ΔΕΗ έχουν ληρωθεί ακριβά, δεν είναι δίκαιο να δοθούν σε χαμηλές τιμές για νανοίξει η αγορά. Κατά τα άλλα ρέει να γίνει σαφές ότι το όοιο άνοιγμα της αγοράς θα ειφέρει αύξηση των τιμολογίων, όχι μείωση, κάτι ου ολύ σωστά εεσήμανε και ο ρόεδρος της ΔΕΗ. Και όταν λέω αύξηση, εννοώ έρα αό την αύξηση του τέλους ΑΠΕ ου λόγω των φωτοβολταϊκών θα άει στα ύψη.