Είναι ανταγωνιστική η αγορά ηλεκτρισμού;

 

(Ειστολή Αλβέρτου Μαϊση, Δρ Μηχανολόγου-ηλεκτρολόγου μηχανικού, ρ. Διευθυντή στη Γενική Διεύθυνση Μεταφοράς της ΔΕΗ, ου στάλθηκε στην Καθημερινή στις 16.9.12)

 

Η αγορά ηλεκτρισμού είναι αελευθερωμένη, δεν υάρχει λέον το μονοώλιο της ΔΕΗ αλλά υάρχει ανταγωνισμός ου, θεωρητικά τουλάχιστον, λειτουργεί ρος όφελος του καταναλωτή.

Στη ραγματικότητα ο ανταγωνισμός είναι μόνο στα χαρτιά, υάρχουν κανονισμοί ου δεν ροάγουν τον ανταγωνισμό. Υάρχει λ.χ. η Ανάκτηση του Μεταβλητού Κόστους, ου εξασφαλίζει στον αραγωγό να εισράττει το μεταβλητό του κόστος (καύσιμο) λέον κέρδος 10%. Δεν υάρχει αγορά ισχύος αλλά όλοι οι αραγωγοί αμείβονται εί λέον με 45.000 ανά MW ισχύος τον χρόνο, οι μονάδες ΦΑ εντάσσονται κατ ελάχιστο στο 60% της ονομαστικής τους ισχύος, οι αραγωγοί αό Ανανεώσιμες Πηγές ληρώνονται με εγγυημένες τιμές και δικαιούνται αοζημίωσης αν αναγκαστούν να μειώσουν τη αραγωγή τους για ανάγκες του Συστήματος, κ.λ..

Η ΡΑΕ, σε μια σωστή ρωτοβουλία, έχει θέσει σε δημόσια διαβούλευση την αναθεώρηση των κανονισμών ου διέουν την αγορά ηλεκτρισμού. Μεταξύ άλλων ροτείνει τη κατάργηση της  Ανάκτησης του Μεταβλητού Κόστους , διάταξη ου θα στοιχίσει φέτος στη ΔΕΗ 270 εκ. .  

Η διάταξη αυτή ευνοεί τους ιδιώτες αραγωγούς και φυσιολογικά έχουν αντίρρηση στη κατάργησή της. Ο Γ.Δ. του Συνδέσμου Ανεξάρτητων αραγωγών, καθηγητής κ. Κακαράς, διατυώνει την αντίθεση του Συνδέσμου στη κατάργηση αυτή, τα ειχειρήματα όμως ου ροβάλλει είναι ελάχιστα ειστικά, όως:

          Ισχυρίζεται ότι ο μηχανισμός αυτός θεσίστηκε διότι δεν μορούν οι ιδιώτες να έχουν ρόσβαση σε λιγνίτες και νερά. Κατ αρχήν, κανείς δεν εμόδισε τους ανεξάρτητους αραγωγούς να φτιάξουν σταθμούς με λιγνίτη ή υδατοτώσεις. Βέβαια οι εγκαταστάσεις αυτές είναι ανάκριβες με αόσβεση στα 50 χρόνια, ενώ οι μονάδες ΦΑ ου κατασκεύασαν στοιχίζουν ελάχιστα και αοσβένονται γρήγορα. Ακόμη εάν οι ιδιώτες είχαν στη κατοχή τους λιγνιτικές ή υδρ/κές μονάδες, θα ροσαθούσαν λογικά ν ανεβάσουν τις τιμές της αγοράς (ΟΤΣ) για να μεγιστοοιήσουν τα κέρδη τους. Αυτό θα εξασφάλιζε κέρδη στους αραγωγούς, όμως συγχρόνως αύξηση του κόστους της ενέργειας και ανάλογη ειβάρυνση του καταναλωτή. Ο κ. Κακαράς δεν λέει ότι οι αιτιάσεις του ανεβάζουν το κόστος για τον καταναλωτή.

          Υοστηρίζει ότι οι Ιδιώτες ωλούν κάτω του κόστους κατά 7%, δηλαδή έχουν ζημιές και αρ όλα αυτά συνεχίζουν να δουλεύουν! Μας λέει δηλαδή ότι ρέει να τους συμεριλάβουμε στη κατάσταση των δωρητών του κράτους!

          Ισχυρίζεται ότι η ΔΕΗ χειραγωγεί την ΟΤΣ με κατάλληλη χρήση νερών και λιγνιτών. Πρέει να ξεκαθαρίσουμε ότι στην ελεύθερη οικονομία ο κάθε αίκτης ροσαθεί να μεγιστοοιήσει τα κέρδη του. Αυτό ειθυμούν οι ιδιώτες αραγωγοί και είναι εύλογη ειθυμία. Η ΔΕΗ έχει κάθε δικαίωμα να μεγιστοοιήσει και αυτή τα κέρδη της. Είναι υοχρεωμένη να ουλά σε συγκεκριμένες τιμές και εομένως η μείωση της ΟΤΣ είναι και σωστή ειχειρηματική ειδίωξη και αναγκαία για να βγεί. Δεν καταλαβαίνω γιατί ρέει η ΔΕΗ να φροντίσει να υάρχει υψηλή ΟΤΣ για να έχουν άνετα κέρδη οι ιδιώτες.

Είναι γεγονός ότι η οικονομική κρίση μείωσε την κατανάλωση ηλεκτρισμού και εομένως όλοι οι αραγωγοί βρίσκονται σε δύσκολη θέση, της ΔΕΗ συμεριλαμβανομένης. Οταν κατασκεύασαν οι ιδιώτες τις μονάδες τους, οι τιμές στην αγορά ήσαν υψηλότερες και η ζήτηση αυξανόταν με γοργούς ρυθμούς.  Όμως οι κανόνες της αγοράς ήταν γνωστοί (δεν υήρχε τότε η Ανάκτηση), κανείς δεν τους διαβεβαίωσε ότι θα έχουν μόνο κέρδη και μάλιστα με άνεση.  Η αγορά ηλεκτρισμού άνοιξε ρος όφελος των καταναλωτών, όχι ρος όφελος των αραγωγών. Ας σταματήσει ο κ. Κακαράς και οι ομοϊδεάτες του να λένε για τα καλά του ανταγωνισμού και να εννοούν τα κέρδη των αραγωγών του Συνδέσμου. Να μη ξεχνάμε ότι η οικονομική κατάσταση της ΔΕΗ είναι σε ολύ χειρότερη μοίρα, είναι καταχρεωμένη και καταγράφει ζημιές. Εχει εμλακεί σε ατυχείς εενδύσεις (Αλιβέρι, Μεγαλόολη), είναι αναγκασμένη να  ασκεί κοινωνική ολιτική και να μη κόβει το ρεύμα σ αυτούς ου δεν ληρώνουν, συντηρεί σταθμούς ου δεν δουλεύουν, κ.λ.. Αν μας ενδιαφέρει το όφελος του καταναλωτή, ρέει να ευνοηθεί ο υγιής ανταγωνισμός.