Για την αελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού στην Ελλάδα

ου μας θύμισε ο κ. Ραφαήλ Μωϋσής

 

 

του Ραφαήλ Μεν. Μαϊόουλου, ρώην Γενικού Διευθυντή Μεταφοράς ΔΕΗ

 

1.          Ο κ. Ραφαήλ Μωϋσής, 

             (α) ς Πρόεδρος του Συμβουλίου Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής (ΣΕΕΣ), στο Εισαγωγικό Σημείωμα του Προέδρου της Έκθεσης του ΣΕΕ , την άνοιξη 2008, έγραφε:

Οι εντελώς ανεαρκείς εφεδρείες στο σύστημα ηλεκτροαραγωγής αοδίδονται στην έλλειψη στρατηγικής αν και, κυρίως, έχουν ροκύψει ως συνέεια καθυστερήσεων στην ροσάθεια εφαρμογής μιας ολύ συγκεκριμένης και ευρέως αοδεκτής ολιτικής αελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας. Η σύνθεση του βέλτιστου μείγματος των ηγών ηλεκτροαραγωγής είσης αοδίδεται στην έλλειψη στρατηγικής αό όσους διαφωνούν με τις συγκεκριμένες ειλογές ου έχουν ροωθηθεί.    

(β) ς ρώην Διοικητής της ΔΕΗ, αναφερόμενος στην εφαρμογή στη χώρα μας της Κοινοτικής Οδηγίας για την αελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού, σε συνέντευξή του στην ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΡΗΣΗ, στον Αντώνη Πααγιαννίδη, τον Μάιο 2017, και στο βιβλίο του Θα γίνει της Δεής(Εκδόσεις ΚΑΠΟΝ), τον Οκτώβριο 2019, συμέραινε:

- Ήταν λάθος ο τρόος ου ειλέχθηκε για την εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας για την αελευθέρωση της αραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και ο κατακερματισμός της ΔΕΗ.   

- Ένοχος είναι η Ευρωαϊκη Ειτροή, ου ειμένει να εφαρμόζει στην Ελλάδα ολιτικές ου σωστά έχει εμνευστεί, αλλά είναι κατάλληλες για χώρες του μεγέθους της Γερμανίας () και οι ελληνικές κυβερνήσεις, όλες όσες κυβέρνησαν την Ελλάδα αό το 1999 μέχρι σήμερα, εειδή δεν κατάλαβαν, δεν θέλησαν να καταλάβουν και σε κάθε ερίτωση δεν ύψωσαν το ανάστημά τους για να είσουν τους Ευρωαίους για τις ιδιαιτερότητές μας.

 

2.             Με αφορμή τις άνω 1 (β) αναφορές του κ. Μωϋσή, γνώση των οοίων έλαβα ροσφάτως, σημειώνω τα εξής ολίγα, ως Γενικός Διευθυντής Μεταφοράς την ερίοδο ου ελήφθησαν οι κρίσιμες αοφάσεις για το ζήτημα αυτό (έχοντας αρουσιάσει αναλυτικά την εξέλιξή του αό το 1992 μέχρι τον Μάιο 2005 στο βιβλίο μου του Μαϊου  2008 ΔΕΗ: Τα μεγάλα ζητήματα, κεφ. 18 Η Οδηγία της Ευρωαϊκής Κοινότητας για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και η εφαρμογή της στην Ελλάδα, σελίδες 459 ως 496).

 

(α) Για τον τρόο εφαρμογής της Οδηγίας και τον κατακερματισμό της ΔΕΗ.  

 

(ι)  Ο λάθος τρόος ειλέχθηκε και αοφασίστηκε χωρίς τη συμμετοχή των Υηρεσιών της ΔΕΗ, ούτε καν των Υηρεσιών Μεταφοράς και Διανομής, τις οοίες κυρίως αφορούσε η Οδηγία.

 - Ειλέχθηκε αό οκταμελή Ομάδα Εργασίας, μετά μελέτη ου εκόνησε η εταιρεία NERA, και αοφασίστηκε με βάση ένα σχέδιο νόμου, η σύνταξη του οοίου ανατέθηκε στην εταιρεία αυτή αό το Συμβούλιο Διεύθυνσης της ΔΕΗ, με μειοψηφία του γράφοντος.

                  Η Ομάδα αυτή, ου συγκροτήθηκε αό τον Γενικό Διευθυντή ΔΕΗ, εριλάμβανε δύο Διευθυντές στον Γενικό Διευθυντή ΔΕΗ, έναν Διευθυντή στον Γενικό Διευθυντή Ορυχείων, δύο Διευθυντές ειτελικών Διευθύνσεων (Προγραμματισμού και Οργάνωσης), τρεις Εξωτερικούς Συμβούλους της Διοίκησης και κανένα στέλεχος των αρμόδιων Υηρεσιών της ΔΕΗ.

Η Τελική έκθεση (Final report) της NERA δόθηκε στους Γενικούς Διευθυντές λίγο ριν αό την αρουσίασή της στο Συμβούλιο Διεύθυνσης, με την υόδειξη να μην δοθεί στις Υηρεσίες (υόδειξη με την οοία δεν συμμορφώθηκε, ο γράφων), ενώ η Ενδιάμεση έκθεσή της (Interim report) δεν δόθηκε ούτε στους Γενικούς Διευθυντές!

 - Αοφασίστηκε αό το Συμβούλιο Διεύθυνσης, σε συνεδρίασή του στην οοία δεν κλήθηκε να αραβρεθεί καμία αό τις αρμόδιες Υηρεσίες, και αό το Διοικητικό Συμβούλιο, σε συνεδρίασή του στην οοία δεν κλήθηκε να αραβρεθεί κανένας αό τους Γενικούς Διευθυντές (ούτε καν αυτοί των Γενικών Διιευθύνσεων Μεταφοράς και Διανομής, τις οοίες κυρίως αφορούσε η Οδηγία)!

                           - Υμνήθηκε τη διετία 2000-01 αό τη Διοίκηση ΔΕΗ και τους συμβούλους της ου ροετοίμασαν τον νόμο (2773/99), την ηγεσία ΡΑΕ και τους υουργούς ΥΠΑΝ.

 - Άρχισε να αοδοκιμάζεται τον Δεκέμβριο 2001 και να μισοδιορθώνεται τα εόμενα χρόνια, με αντιρρήσεις της ΔΕΗ, του ΔΕΣΜΗΕ και αδειούχων ηλεκτροαραγωγών.

 

(ιι)      Κατά των ειλογών αυτών είχε ταχθεί τα χρόνια εκείνα και ο γράφων το αρόν σημείωμα.

Όσα είχα διατυώσει για το ζήτημα αυτό –μέσα στη ΔΕΗ τα έτη 1997 και 1998, ως Γενικός Διευθυντής Μεταφοράς, και στον ημερήσιο τύο, μετά την αραίτησή μου αό τη θέση αυτή τον Μάιο 1998– κατέληγαν στο συμέρασμα ότι οι ειλογές ου ροτείνονταν:

- Παραχωρούσαν ουσιαστικά ρωτεύοντα ρόλο στη λειτουργία και ανάτυξη του ηλεκτρικού τομέα της Χώρας στις δυνάμεις της αγοράς. 

                 - Δημιουργούσαν ένα ηλεκτρικό σύστημα ασκόως ολύλοκο και δυσκόλως εφαρμόσιμο, με αγνόηση των ειβαλλόμενων αό την ελληνική ραγματικότητα εριορισμών, εέβαλαν βίαιη αλλαγή στην οργάνωση και λειτουργία του ηλεκτρικού τομέα της Χώρας, και συνεάγονταν μεγάλους κινδύνους έναντι αμφίβολης αξίας αοτελεσμάτων.        

- Καθιέρωναν την, αρόσφορη για τη χώρα μας, διάσαση των λειτουργιών της Μεταφοράς και της Διανομής.

- Συνεάγονταν το σοβαρό ενδεχόμενο, ο νόμος, αν ψηφιζόταν όως ροτεινόταν, να μη μορέσει να εφαρμοστεί.

- Πρόβλεαν τη σύνταξη του αρχικού σχεδίου νόμου, ρώτο, χωρίς ροηγουμένως να έχουν ληφθεί αοφάσεις, της ΔΕΗ ή της Κυβέρνησης, άνω στις γενικές αρχές στις οοίες θα στηριζόταν ο νόμος και, δεύτερο, όχι αό τη Νομική Υηρεσία της ΔΕΗ σε συνεργασία με τις αρμόδιες Υηρεσίες της αλλά αό τρίτους.

 

(β) Για τους ενόχους των ειλογών για την εφαρμογή της Οδηγίας και του κατακερματισμού της ΔΕΗ.

 

                  Με την υόθεση ως ο κ. Μωϋσής δεν είχε υοβάλει δικές του ροτάσεις, οι ελληνικές κυβερνήσεις, ροκειμένου να αοφασίσουν για τις ειλογές αυτές, δεν διέθεταν άλλες εισηγήσεις εκτός αό εκείνες των Διοικήσεων ΔΕΗ και ΡΑΕ.

Συνακόλουθα, υεύθυνες για τις λάθος ειλογές είναι κυρίως οι Διοικήσεις ΔΕΗ και ΡΑΕ, αυτές ου δεν εέτρεψαν στις αρμόδιες Υηρεσίες της ΔΕΗ να υοβάλουν τις δικές τους εισηγήσεις και ου, λαμβάνοντας υόψη μόνο και μόνο τις ροτάσεις της Ομάδας Εργασίας, εέβαλαν ουσιαστικά τον λάθος τρόο εφαρμογής της Οδηγίας και τον κατακερματισμό της ΔΕΗ, στον αρχικό νόμο 2773/99 η Διοίκηση ΔΕΗ και τους  εόμενους νόμους και κώδικες η Διοίκηση ΡΑΕ.

                            

3.            Σήμερα, τα στελέχη της ΔΕΗ ου ίστευαν ότι μια ενιαία μεγάλη ΔΕΗ μορεί να υάρχει μέσα στη ελευθερομένη αγορά ηλεκτρισμού της Κοινοτικής Οδηγίας, και ου δεν τους ειτράηκε να υοστηρίξουν στα αρμόδια Όργανα την άοψή τους αυτή, δικαιούνται:

- Να αναρωτηθούν –αρότι το γνωστό ως what if ερώτημα είναι σίγουρα μη ααντήσιμο για γεγονότα του αρελθόντος– ώς θα είχαν εξελιχθεί τα ράγματα, αν τότε, την ερίοδο ου ροωθούνταν και αοφασίζονταν οι λάθος ειλογές, ο κ. Μωϋσής, ένας ετυχημένος και με κύρος ρώην Διοικητής της ΔΕΗ, είχε κάνει γνωστές τις σημερινές του θέσεις.

- Να αρατηρήσουν ως δεν έχει νόημα να μιλάμε σήμερα, μετά έναν ενεργειακό Αρμαγεδώνα ου κράτησε είκοσι χρόνια, για αναδιαραγμάτευση της ελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας με τις Βρυξέλλες και για Ξανά μεγάλη ΔΕΗ,  όως ρότεινε ο κ. Μωϋσής το 2017, αφού αυτά είναι λέον τελείως εξωραγματικά, όως ο ίδιος αναγνώρισε το 2019.

- Να θυμίσουν στους σημερινούς αρμόδιους τη ρήση των Πυθαγορείων (Χρυσά έη 27)  Βουλεύου ρο έργου, όως μη μωρά έληται, ου οι υεύθυνοι των τότε λάθος ειλογών αγνόησαν.