ΔΕΗ: ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ.

Εμειρίες 10 χρόνων στη Διοίκηση της ΔΕΗ

του

Ραφαήλ Μεν. Μαϊόουλου

Μηχανολόγου-Ηλεκτρολόγου, Οικονομολόγου

ρώην Βοηθού Γενικού Διευθυντή ΔΕΗ

 

Κεντρική διάθεση αό τα βιβλιοωλεία ΠΑΠΑΣΤΗΡΙΟΥ (www.papasotiriou.gr)

 

 

Στο βιβλίο αυτό καταγράφονται στιγμιότυα αό την ορεία ορισμένων μεγάλων ζητημάτων της ΔΕΗ ου αασχόλησαν τη ΔΕΗ και τον ολιτικό κόσμο – και τα ερισσότερα α αυτά και την κοινή γνώμη – κατά τη δεκαετία 1988-97 και ροσωικές εμειρίες του συγγραφέα αό τη συμμετοχή του στη διοίκηση της ΔΕΗ και στην εξέλιξη των ζητημάτων αυτών.

 

Τα τρία ρώτα κεφάλαια αναφέρονται σε εμειρίες του συγγραφέα ως διευθυντή στον διοικητή και ως γενικού διευθυντή τριών διαδοχικά γενικών διευθύνσεων της ΔΕΗ – Οικονομικού, Ανάτυξης Παραγωγής και Ανάτυξης και Εκμετάλλευσης Μεταφοράς – και στην αραίτησή του αό τη Διοίκηση της ΔΕΗ τον Μάϊο 1998.

 

Το τελευταίο κεφάλαιο εριλαμβάνει κάοιες εισημάνσεις άνω στη διαχείριση του ροσωικού, την τεχνογνωσία και τη διαχείριση των μεγάλων έργων, θέματα ου ο συγγραφέας θεωρεί κρίσιμα για την ορεία της ΔΕΗ.

 

Στα ενδιάμεσα δεκαέντε κεφάλαια ιστορούνται στιγμιότυα αό την εξέλιξη ορισμένων μεγάλων ζητημάτων:

 

l     Τράεζα Κρήτης του Γ. Κοσκωτά.  

Κατηγορίες κατά του Ανδρέα Παανδρέου και διοικητών ΔΕΚΟ (ότι κατά την ερίοδο Ιουλίου-Σετεμβρίου 1988 οι διοικητές έσευσαν να καταθέσουν μεγάλα οσά στην Τράεζα Κρήτης, με εντολές του Α. Παανδρέου), θεμελιωμένη αντίκρουσή τους, ααλλαγή Α. Παανδρέου και Διοικητών ΔΕΚΟ αό τη Δικαιοσύνη, καμία κατηγορία κατά της ΔΕΗ, μνεία της άψογης συμεριφοράς της ΔΕΗ στην αόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου για τον Α. Παανδρέου.

 

l     Βελτιστοοίηση χαρτοφυλακείου συναλλαγματικών δανείων και ομολογιακά δάνεια   στην Ιαωνία.

Οι ρώτες αοφάσεις για τη χρησιμοοίηση αό τη ΔΕΗ νέων χρηματοοικονομικών ροϊόντων (swaps, forward saps, swapsions κ.λ..) (1987-88), οι δύο ρώτες σειρές δανείων και swaps για τη βελτιστοοίηση (8/1988-3/1990), τα δύο ομολογιακά δάνεια δημόσιας εγγραφής στην Ιαωνία, το ρώτο 20 δισεκ. yen (8-12/1989) και το δεύτερο  30 δισεκ. yen (9-11/1990), οι ροσάθειες να εισθεί η νέα Διοίκηση για την ορθότητα των εισηγήσεών μας (9/1989-10/90).

 

l     Σύμβαση ΔΕΗ-ΔΕΠΑ για το φυσικό αέριο.

Συμβάσεις υουργού Α. Πεονή (1987-88), καθυστερήσεις 1990-93, διαραγματεύσεις και διαφωνίες ΔΕΗ-ΔΕΠΑ (Δεκέμβριος 1993-Ιανουάριος 1994), συσκέψεις με υουργό Κ. Σημίτη (Φεβρουάριος 1994), αόφαση Υουργού για την τιμή ευνοϊκή για τη ΔΕΠΑ (Φεβρουάριος 1994), ειβεβαίωση των εκτιμήσεων ου ο συγγραφέας είχε αρουσιάσει στον Υουργό.

 

l     Μονάδες φυσικού αερίου Λαυρίου και Κομοτηνής.  

Αδιέξοδα 1991-93, ροτάσεις Ομάδας Εργασίας για την Ενέργεια του ΠΑΣΟΚ (εικεφαλής Ι. Σουλαδάκης, μέλη Χ. Βερελής, Α. Πααθανασόουλος, Δ. Μαυράκης κ.α, Αύγουστος 1993), διαφορετικές αοφάσεις ΔΕΗ (Δεκέμβριος 1993-Ιανουάριος 1994), ενημέρωση Υουργού αό τον συγγραφέα (Φεβρουάριος 1994), στήριξη των αοφάσεων ΔΕΗ αό τον υουργό Κ. Σημίτη, αοφάσεις Κυβερνητικής Ειτροής (αρχές 1994), ασυνεής συμεριφορά της ΔΕΗ στους διαγωνισμούς για την ανάθεση των δύο μονάδων (1996).

 

l     Ατμοηλεκτρικός Σταθμός Αγ. Γεωργίου Κερατσινίου.  

Παύση λειτουργίας του Σταθμού, με αόφαση υουργού Σ. Μάνου και με διαφωνία διοικητή ΔΕΗ Ρ. Μωυσή (1981), διαφωνία υουργού Ε. Κουλουμή και διοικητή ΔΕΗ Δ. Πααμαντέλλου για την εαναλειτουργία του Σταθμού, εαναλειτουργία του μετά αό ҹροσφυγή του Δ. Πααμαντέλλου στον Α. Παανδρέου (1983), αόφαση ΔΕΗ για μετατροή του σε σταθμό φυσικού αερίου (Δεκέμβριος 1993), συμφωνία υουργών Β. Παανδρέου και Κ. Λαλιώτη με Δήμο Κερατσινίου για οριστική διακοή της λειτουργίας του Σταθμού τον Δεκέμβριο 2003, ρόβλεψη του συγγραφέα για την, αρά τις υουργικές αοφάσεις, συνέχιση της λειτουργίας του όσο το ηλεκτρικό μας σύστημα τον χρειάζεται.

 

l     5η λιγνιτική μονάδα Αγ. Δημητρίου Κοζάνης.

Ματαίωση της κατασκευής της με ҹολιτική αόφαση για εριβαλλοντικούς και κοινωνικούς λόγους (1987-88), αόφαση ΔΕΗ για  κατασκευή της (1989), ανάθεση της κατασκευής μετά αό διεθνή διαγωνισμό και αντίδραση υουργού Σ. Μάνου (1992-93), εισήγηση για ҹροένταξή της (ε ανταλλάγματι συντόμευση του χρόνου αράδοσης αό τον κατασκευαστή), διαφωνία στελεχών και του συγγραφέα για την ҹροένταξη, αόσυρση της εισήγησης αό τον Πρόεδρο (1995).

 

l     Ανθρακική μονάδα Αλιβερίου.  

Εφαρμογή της μικτής καύσης λιγνίτη-λιθάνθρακα για αύξηση της αοδιδόμενης ισχύος των λιγνιτικών μονάδων (1983), αοφάσεις ΔΕΗ και κυβέρνησης Κ. Μητσοτάκη για κατασκευή της μονάδας και αδυναμία υλοοίησής τους (1989-93), εξαγγελία κατασκευής της αό τον ρωθυουργό Κ. Σημίτη ( Σετέμβριος 1996), ματαίωση της κατασκευής αό την κυβέρνηση Κ. Σημίτη (1997), αντιδράσεις τοικής αυτοδιοίκησης κατά της ματαίωσης, ρόσφατες αοφάσεις ΔΕΗ για κατασκευή ανθρακικής μονάδας στην Εύβοια (2008).

  

l     Λιγνιτική μονάδα Φλώρινας.

Το Πρωτόκολλο Σημίτη για ανάθεση της κατασκευής της μονάδας σε κοινοραξία των Προμηθέας Gasκαι  Rao Gazprom (Δεκέμβριος 1994), διαραγματεύσεις και συμφωνία ΔΕΗ-Αναδόχου,  εικρίσεις βουλευτών, Τύου κ.λ.. για το ύψος του τιμήματος, ααντήσεις ΔΕΗ και κυβέρνησης ότι το τίμημα ήταν ανταγωνιστικό, αντίθετα συμεράσματα του ειλεγέντος ως ανεξάρτητου εκτιμητή οίκου Lahmeyer (ανταγωνιστικό το τίμημα) και του οίκου Coopers-Lybrand (125 δισεκ. δρχ. η ζημιά αό 15ετή λειτουργία της μονάδας), συεράσματα των έντε κομμάτων αό τη συζήτηση στη Βουλή, αόψεις του συγγραφέα.

 

l     Εκτροή του Αχελώου.  

Μελέτες για το υδατικό ρόβλημα Θεσσαλίας μέχρι το 1983, ροκήρυξη διαγωνισμού για μελέτη σκοιμότητας (1981), ακύρωσή του μετά τις εκλογές, αόφαση για σταδιακή και με δημόσια χρηματοδότηση ανάθεση των έργων (1985), ανατροή της με αόφαση για ανάθεση των έργων ως ҹακέτου με το σύστημα μελέτη-κατασκευή-χρηματοδότηση αό τον ανάδοχο (1987), αντιρρήσεις των Υηρεσιών ΔΕΗ για το σύστημα ανάθεσης, αοτυχία του διαγωνισμού Αριλίου 1989, αόφαση για αευθείας ανάθεση τριών έργων της Εκτροής (μερικής Εκτροής) στην Tayeuro με βάση τον διαγωνισμό Αριλίου 1989 (Ιούλιος 1990), μονογραφή  σύμβασης (Ιούλιος 1993), ακύρωση του διαγωνισμού του Αριλίου 1989 και της σύμβασης του Ιουλίου 1993 και αόφαση για ανάθεση της μερικής Εκτροής με νέους διαγωνισμούς (Μάρτιος 1994), ενεργειακή λευρά της Εκτροής και ααιτήσεις ΔΕΗ για την οικονομική ζημιά της αό την Εκτροή (1991), Περιβαλλοντικοί όροι (1991-92, 1995, 2003), ακυρωτικές αοφάσεις Σ.τ.Ε (1994, 2000, 2005 ), Ν. 3481/2006 για τους εριβαλλοντικούς όρους.

 

l     Μονάδες αραγωγής ΥΗΣ Συκιάς και Πευκοφύτου. 

Το Πρωτόκολλο Σημίτη για ανάθεση της κατασκευής των μονάδων σε κοινοραξία των Προμηθέας Gas και  Rao Gazprom (Δεκέμβριος 1994), διαραγμάτευση και υογραφή της σύμβασης (1995-96), αντιδράσεις για το εξαιρετικά υψηλό τίμημα της σύμβασης (198 εκατ. δρχ./MW, έναντι 57 και 59 εκατ. δρχ./MW για όμοιες μονάδες των ΥΗΣ Μεσοχώρας και Πλατανόβρυσης – αοτέλεσμα ρόσφατου διεθνούς διαγωνισμού ΔΕΗ), συζήτηση στη Βουλή για το τίμημα (1996), αύξηση της ισχύος των μονάδων με αευθείας ανάθεση αό τη ΔΕΗ στην ίδια κοινοραξία (2000), άγνωστος ο χρόνος έναρξης της κατασκευής τους.

  

l     Υδροηλεκτρικό Έργο Μεσοχώρας.

Χαρακτηρισμός του αό τα υουργεία ΠΕΧΔΕ και ΒΕΤ ως έργου της Εκτροής του Αχελώου (ενώ δεν έχει καμία σχέση με την Εκτροή), με συνέεια την εμλοκή του στα ροβλήματα των εριβαλλοντικών όρων της Εκτροής και τις ακυρωτικές αοφάσεις του Σ.τ.Ε (1991-2005), αδυναμία συμφωνίας για τις αοζημιώσεις των θιγόμενων αό το Έργο κατοίκων δύο κοινοτήτων, συνέχιση (αρ όλα αυτά) και ολοκλήρωση της κατασκευής των έργων (δαάνης λέον των 400 εκατ. ευρώ), άγνωστος ο χρόνος λειτουργίας του.

 

l     Υδροηλεκτρικό Έργο Θησαυρού.  

Οι διαφωνίες για τη θέση του φράγματος, τη γενική διάταξη των έργων και το είδος των μονάδων αραγωγής, ως κλασικών ή αναστρέψιμων (αντλητικών), η εικρατήσασα άοψη, τα ροβλήματα κατά την κατασκευή του Έργου (εξ αιτίας μετακινήσεων μαζών στο δεξιό αντέρισμα του φράγματος και ρήγματος στο αριστερό αντέρεισμα της λεκάνης αοτόνωσης του εκχειλιστή) και η αντιμετώισή τους.

     

l     Υδροηλεκτρικό Έργο Πλατανόβρυσης.

Η ρόταση του Αναδόχου για κατασκευή υόγειου σταθμού αραγωγής, αντί του υέργειου ου ρόβλεε η σύμβαση του Έργου (1993), οι αντιρρήσεις της Υηρεσίας, η αόφαση του συγγραφέα ο Σταθμός να κατασκευαστεί υέργειος (Δεκέμβριος 1993), η ευτυχής κατάληξη ενός ρωτοοριακού έργου.

 

l     Υδροηλεκτρικό Έργο Τεμένους.

             Ο ειτυχής διαγωνισμός για την κατασκευή του, καθυστέρηση στη σύνταξη της εισήγησης ανάθεσης και αραξία της διοίκησης ΔΕΗ (1998), αόρριψη του Έργου ως αντιοικονομικού αό τη νέα διοίκηση (όχι όμως και αό τους ιδιώτες ηλεκτροαραγωγούς), ερωτήσεις βουλευτών στη Βουλή.

 

l     Νέος Σταθμός Παραγωγής στην Κρήτη.

            Συμφωνία Πεονή για κατασκευή νέου σταθμού στην Κάτω Λούμα Λασηθίου (1987), ακύρωσή της μετά αό ρόταση Διοίκησης ΔΕΗ και ҹολιτική αόφαση για μόνιμη λύση του ενεργειακού ροβλήματος της Κρήτης με Διασύνδεση ισχύος 600 MW και θέση των σταθμών αραγωγής σε ψυχρή εφεδρεία (1988), ανατροή της αόφασης για διασύνδεση 600 MW αό τις Υηρεσίες της ΔΕΗ (1989), ειβεβαίωση αλλά μη υλοοίηση συμφωνίας Πεονή, αόρριψη νέων ροτάσεων ΔΕΗ για τον σταθμό (1989-93), ρόταση Περιφέρειας Κρήτης για εγκατάσταση σταθμού στον Αθερινόλακκο και αοδοχή της αό τη ΔΕΗ (1994), έναρξη λειτουργίας του το 2004.

 

l     Διασύνδεση της Κρήτης.

Αρχικές μελέτες για Διασύνδεση ισχύος 300 MW (1968-86), έρευνα βυθού, Προμελέτη, Μελέτη σκοιμότητας (1987-88), ρόταση Διοίκησης ΔΕΗ και ҹολιτική αόφαση για Διασύνδεση ισχύος 600 MW (1988), ανακοίνωσή της στο Ηράκλειο Κρήτης (Ιούνιος 1988) και εικύρωσή της αό το Δ. Συμβούλιο ΔΕΗ (Φεβρουάριος 1989), ανατροή της ҹολιτικής αόφασης με τεχνοκρατική εισήγηση των Υηρεσιών της ΔΕΗ για Διασύνδεση ισχύος 300 MW (1990), ματαίωση της Διασύνδεσης με ҹολιτική αόφαση (1991).

 

l     3η Γραμμή Μεταφοράς Βορρά-Νότου στο Κρυονέρι.

Σχεδιασμός του δικτύου υερυψηλής τάσης για την ηλεκτροδότηση της Αττικής (δεκαετία 1960), εέκταση ρυμοτομικού σχεδίου Κρυονερίου με ζώνη οικοδομήσιμη κάτω αό τις γραμμές μεταφοράς (αντί ζώνης ρασίνου ου είχε ροτείνει η ΔΕΗ (1986-89)), αίτημα Κρυονερίου για αομάκρυνση των γραμμών και αόρριψή του αό το Σ.τ.Ε (1990-92), αόειρες κατασκευής της Γραμμής στο Κρυονέρι, αοτυχία τους λόγω αντιδράσεων (1990-94), νέα ροσφυγή Κρυονερίου στο Σ.τ.Ε (1995), αόφαση Σ.τ.Ε για σύμραξη ειστημόνων των ειστημών υγείας στη μελέτη εριβαλλοντικών όρων, δήλωση ρωθυουργού Κ. Σημίτη (μετά τα μλακ άουτ του Μαρτίου 1998), ααντήσεις του ροέδρου του Ε΄ Τμήματος του Σ,τ.Ε σε ερωτήματα του υουργού Δικαιοσύνης Ε. Γιαννόουλου, κατασκευή της Γραμμής στο Κρυονέρι (1999), συνέχεια και συμμόρφωση ΔΕΗ με τις ααιτήσεις του Σ.τ.Ε (ερί ειστημόνων των ειστημών υγείας).

       

l     Κέντρο Υερυψηλής Τάσης Αργυρούολης.  

Το ΚΥΤ Αργυρούολης ένα αό τα έντε ΚΥΤ ου ο σχεδιασμός του δικτύου είχε ροβλέψει για την ηλεκτροδότηση της Αττικής (δεκαετία 1960), αράλειψη χωροθέτησής του κατά τον καθορισμό των χωροθετημένων εριοχών Υμηττού (1978), διόρθωση του λάθους (1997), συμφωνία με τον  δήμο Ηλιούολης, έκδοση όλων των αδειών για την κατασκευή του (1997-2002), μεταγενέστερες αντιδράσεις δήμου Αργυρούολης,  ρόταση Διοίκησης ΔΕΗ για αναβολή της κατασκευής του (και για κατασκευή Υοσταθμού 150 KV, αντί ΚΥΤ), ματαίωση της κατασκευής του αό τον υουργό Α. Τσοχατζόουλο.

 

l     Συνεργασία ΔΕΗ με τις ηλεκτρικές εταιρείες των βαλκανικών χωρών και την ευρωαϊκή οργάνωση ηλεκτρικών εταιρειών UCPTE.

Διασυνδέσεις με τα δίκτυα των βαλκανικών χωρών και το δίκτυο UCPTE και ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας (1982-98), αοκοή του δικτύου μας αό το δίκτυο UCPTE λόγω του ολέμου στη Γιουγκοσλαβία (Σετέμβριος 1991), αράλληλη και σύγχρονη λειτουργία των ηλεκτρικών συστημάτων των βαλκανικών χωρών (1994-98), ενέργειες για την εανασύνδεση του δικτύου μας με το δίκτυο UCPTE και τη σύνδεση μ αυτό των δικτύων Βουλγαρίας και Ρουμανίας (1994-98), ευτυχές αοτέλεσμα (2004).

 

l     Διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων Ελλάδας και Ιταλίας.  

Μελέτες μέχρι το 1985, αόφαση Ευρωαϊκού Κοινοβουλίου (1985), χρηματοδότηση της μελέτης σκοιμότητας, μελέτες εριόδου 1989-90, αόφαση για χρηματοδότηση της Διασύνδεσης αό την Ευρωαϊκή Κοινότητα (Αρίλιος 1990), ολοκλήρωση του Έργου στα τέλη 2001.

 

l     Διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων Ελλάδας και Τουρκίας.

Διαραγματεύσεις ετών 1989-90 χωρίς συμφωνία, αρνητική άοψη υφυουργού Β. Τσουδερού για συνέχισή τους (Φεβρουάριος 1993) και θετική υουργού Μ. Παακωνσταντίνου (Ιούλιος 1993), εισήγηση ΔΕΗ για νέες διαραγματεύσεις και έγκριση υουργών Κ. Παούλια και Κ. Σημίτη (Ιανουάριος 1994), διαραγματεύσεις χωρίς αοτέλεσμα (1994), μελέτες για διασύνδεση τουρκικού συστήματος με το σύστημα των βαλκανικών χωρών (1994-98), μελέτες 1999-2001 με κατάληξη την κατασκευή της Διασύνδεσης (του τουρκικού τμήματος το 2006 και του ελληνικού το 2008).

 

l     Αελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Οδηγία της Ευρωαϊκής Ειτροής για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ειλογή συστήματος οργάνωσης και λειτουργίας του ηλεκτρικού τομέα αό Ομάδα εργασίας ΔΕΗ και την εταιρεία ΝΕRΑ (1995-96), έγκρισή της αό την Κυβερνητική Ειτροή με εισήγηση υουργού Β. Παανδρέου (1997), ψήφιση Ν. 2773/1999 για την αελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (Δεκέμβριος 1999), διθυραμβικές δηλώσεις υουργών για το νέο θεσμικό λαίσιο (Νοέμβριος 1999-Σετέμβριος 2001), ομολογία της αοτυχίας του (Δεκέμβριος 2001), ανειτυχείς αόειρες ΡΑΕ και ΥΠΑΝ για διόρθωση του Ν. 2773/1999 (2002), τελευταία ροσάθεια με νομοσχέδιο για την αξιοοίηση του γεωθερμικού δυναμικού, τηλεθέρμανση δίκτυα ηλεκτρισμού και άλλες διατάξεις, ψήφιση του νομοσχεδίου ως Ν. 3175/2003, με το άρθρο 23 ρυθμίσεις για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (Ιούλιος 2003), κατάρτιση αό τη ΡΑΕ του κώδικα διαχείρισης του συστήματος και συναλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας (Δεκέμβριος 2003), έγκρισή του αό τον υουργό Ανάτυξης (Μάιος 2005).