Ελληνοτουρκικές σχέσεις: Ενοχλητικά διλήμματα και ερωτήματα

 

(Ειστολή του Ραφαήλ Πααδόουλου, ομότιμου καθηγητή Θερμοδυναμικής, ου στάλθηκε στην Καθημερινή στις 18.1.09)

 

 

Η ψυχραιμία και σύνεση ου συνιστά η Κυβέρνηση χρειάζονται ρωτίστως για μια κριτική εανεξέταση της ολιτικής ου ασκήθηκε για τη διευθέτηση των ελληνοτουρκικών διαφορών. Σε κάοια βασικά σημεία η ολιτική αυτή ροδίδει αντιφάσεις, έλλειψη ροσανατολισμού και σωστής ιεραρχήσεως και, ιθανώς λόγω αυτού, αρουσιάζεται ιδιαίτερα ειρρεής στις ǹαραινέσεις των γνωστών ασόνδων φίλων. Ενδεικτικό αράδειγμα είναι ο τρόος αντιμετωίσεως ου έτυχε η αμφισβήτηση  α τη γείτονα χώρα του Διεθνούς Δικαίου της Θαλάσσης και τα συγγενή θέματα  του casus belli και της ροσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

           

Η Ελλάδα, στα ρώτα χρόνια της ισχύος του Δικαίου της Θαλάσσης, δεν άσκησε τα δικαιώματά της ούτε στο βαθμό ου χρειάζονταν για μια μικρή διεύρυνση των χωρικών υδάτων, ώστε να εκλείψει η διαφορά ανάμεσα στα θαλάσσια και εναέρια σύνορα ου χρησιμοοιείται σαν ρόσχημα για τις οοιεσδήοτε αραβιάσεις του εναέριου χώρου.

Στις αρχές της δεκαετίας του 90 η Τουρκική Εθνοσυνέλευση αεφάσισε ως το Διεθνές Δίκαιο της Θαλάσσης δεν έχει εφαρμογή στο Αιγαίο και κάθε αόειρα της Ελλάδας να το εφαρμόσει αοτελεί casus belli. Η ελληνική κυβέρνηση δεν κατήγγειλε την Τουρκία στους Διεθνείς Οργανισμούς, ούτε ζήτησε την ολιτική στήριξη της Ευρωαϊκής Ενώσεως για την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου. Εκτός αό τις διακηρύξεις ως δεν θα ειτρέψουμε αμφισβήτηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, ως η μόνη ελληνοτουρκική διαφορά ου αναγνωρίζεται είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηίδας κλ, η αντίδραση της χώρας εί της ουσίας φάνηκε να εριορίζεται στη στείρα και αντιαθή άρνησή της να ειτρέψει τη χρηματοδότηση της Τουρκίας α την Ε.Ε.

Η ελληνική κυβέρνηση αρέλειψε είσης να θέσει θέμα άρσεως του casus belli στο Ευρωαϊκό Συμβούλιο το 1995 όταν συμφώνησε όχι μόνο στη χρηματοδότηση της Τουρκίας αλλά και στην τελωνειακή της ένωση με την Ευρώη.

Το 1996 είχαμε εεισόδιο των Ιμίων και την είσημη διατύωση της θεωρίας των γκρίζων ζωνών.

Λίγο αργότερα στο Ευρωαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης η Ελλάδα δέχτηκε να μη ροβεί σε έρευνες για την αναζήτηση ετρελαίου στο Αιγαίο.

Το 1999, στο Ευρωαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι, η Ελλάδα συμφώνησε στην ανακήρυξη της Τουρκίας σαν υοψήφιας για την ένταξη χώρας χωρίς, και άλι, να θέσει θέμα άρσεως του casus belli. Συμφωνήθηκε κάοιο χρονοδιάγραμμα διαραγματεύσεων για τη διευθέτηση των ελληνοτουρκικών διαφορών  αλλά η Ελλάδα και η Τουρκία συμφώνησαν με την Ε.Ε. να αραέμψουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εκείνες α τις διαφορές τους ου θα έμεναν άλυτες μέχρι το τέλος του 2004.

Τον Ιούνιο του 2004 ο Έλληνας Πρωθυουργός δήλωσε στο Ευρωαϊκό Συμβούλιο ως η Ελλάδα και η Τουρκία ααλλάσσουν εαυτές α την υοχρέωση της ροσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο διότι υάρχει η κοινή εοίθηση ως οι ελληνοτουρκικές διαφορές θα διευθετηθούν με διαραγματεύσεις.

           

Το συμέρασμα είναι ως με την αραξία μας καλλιεργήσαμε την εντύωση ως δεν είχαμε δυσκολία να ζήσουμε με casus belli και να συμμορφωθούμε με την κεντρική τουρκική θέση ως το Διεθνές Δίκαιο της Θαλάσσης δεν μορεί να εφαρμοστεί στο Αιγαίο.

Και μ αυτόν τον τρόο εξυηρετήσαμε είσης και τον δεύτερο στόχο του casus belli ου ήταν, και είναι, η διαιώνιση του σημερινού status quo ου, εκτός α τα άλλα, κάνει την ροσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο ολύ λιγότερο ελκυστική για την λευρά μας. Το τελευταίο αυτό τονίστηκε αό τους αρμοδίους λίγα χρόνια ριν, με αφορμή την ρόταση του ρώην Προέδρου της Δημοκρατίας για ροσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, σε συνδυασμό με το ότι μια τέτοια ροσφυγή θα έδινε στους γείτονες την ευκαιρία να διευρύνουν τις διεκδικήσεις των. Παρ όλα αυτά το status quo  υήρχε, υάρχει και δεν ρόκειται να αλλάξει μονομερώς α την Ελλάδα και η κλιμάκωση των τουρκικών διεκδικήσεων, καθώς και η σημερινή κατάσταση θα έρεε  να μας είχε είσει ως και οι διαραγματεύσεις, αλλά και η ροσφυγή στη διαιτησία, δεν μορεί αρά να έχουν ανοικτή ατζέντα και ως η  αράταση της εκκρεμότητας είναι ιδιαίτερα δυσμενής για μας.

            Κατά συνέεια η εμιστοσύνη και ροτίμηση της δικής μας λευράς  στις ανοικτές διαραγματεύσεις, χωρίς χρονοδιαγράμματα ροσφυγής  στο Δικαστήριο, είναι τουλάχιστον ερίεργη. Η ευλαβική ροσδοκία του – κατά την ελληνική αντίληψη – εξευρωαϊσμού της Τουρκίας είναι σήμερα το ίδιο ειστική όσο και ο, αλήστου μνήμης, ισχυρισμός μας ως οι ελληνοτουρκικές διαφορές αφορούν μόνο στην οριοθέτηση της υφαλοκρηίδας. 

 

Μια ρόταση θα ήταν, ριν α την αξιολόγηση της ενταξιακής ορείας της Τουρκίας, να ζητήσουμε αό την Ε.Ε. την αναζωύρωση της Συμφωνίας του Ελσίνκι, για διαραγματεύσεις με ροκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα ροσφυγής στο Δικαστήριο, σε συνδυασμό με την άρση του casus belli.