Καθηγητές ΑΕΙ για την κατάσταση της Ανώτατης Εκαίδευσης και τη βελτίωσή της

 

 

Πολλοί μιλάμε ή γράφουμε για την κατάσταση της Ανώτατης Παιδείας και αρκετοί ροτείνουν λύσεις.

Τι λένε όμως οι λέον αρμόδιοι, οι καθηγητές των Ανώτατων Εκαιδευτικών Ιδρυμάτων; 

Ας ακούσουμε κάοια α αυτά ου έχουν ει με άρθρα, ειστολές, συνεντεύξεις τους μερικοί α αυτούς, τα τελευταία χρόνια.  

 

Α. Χανιώτης, καθηγητής στην Οξφόρδη, τ. αντιρύτανης Πανειστημίου Χαϊδελβέργης (Καθημερινή, 14.9.08)

 

- Όσο το ελληνικό ανειστήμιο είναι αοκλειστικά εξαρτημένο αό την κρατική χρηματοδότηση, αυτονομία δεν θα έχει.

- Βροντοφωνάζοντας δωρεάν αιδεία οι Ελληνες σιωηρά έχουν αοδεχτεί τη δωρεάν ημιμάθεια, τη δαανηρή αρααιδεία, τη σατάλη του ανθρώινου δυναμικού και τη μαζική ακαδημαϊκή μετανάστευση.

- Οσες εενδύσεις και να γίνουν σε μια αιδεία με ανεαρκείς δομές, χαμένες θα άνε. Η αναγκαία αύξηση των δαανών για την αιδεία στα είεδα των ανατυγμένων ευρωαϊκών χωρών ρέει να συνοδευτεί αό βαθιές μεταρρυθμίσεις.

- Ααιτείται μια ολιστική ροσέγγιση ου θα αντιμετωίζει την αιδεία ως ενότητα, αό το δημοτικό έως το μετατυχιακό, αό το κτίριο του δημοτικού σχολείου έως το εξειδικευμένο εργαστήριο, αό το κατανοητό διδακτικό εγχειρίδιο, έως την ερευνητική ομάδα, αό το μέγεθος της τάξης και τον ικανοοιητικό μισθό του δασκάλου έως τη διαφάνεια στην εκλογή του καθηγητή, την αυτοδιοίκηση και οικονομική αυτοδυναμία των ΑΕΙ.

 

Χαράλαμος Μουτσόουλος, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανειστημίου Αθηνών, Χαριδήμος Κ. Τσούκας, καθηγητής στο ALBA και στο University of Warwick (Καθημερινή, 7.9.08)

 

- Στις ροηγμένες χώρες, οι Ιατρικές Σχολές, για να αοδώσουν τον τίτλο του αναληρωτή καθηγητή σε ένα υοψήφιο, ααιτούν δείκτη αήχησης h μεταξύ 10 και 15. Αυτός ο δείκτης ροσδιορίζει τον αριθμό των δημοσιεύσεων του κρινομένου, η κάθε μία αό τις οοίες αναφέρεται αό τουλάχιστον αντίστοιχο αριθμό δημοσιεύσεων άλλων ερευνητών.

- Δεν χρειάζεται να εφεύρουμε τίοτα καινούριο – το έχουν κάνει άλλοι ριν αό μας. Τα καλύτερα ανειστήμια στον κόσμο καταφέρνουν να ροσελκύουν και να εκλέγουν τους καλύτερους καθηγητές. Για τον σκοό αυτό ειλέγουν ως εκλέκτορες ανειστημιακούς με τα υψηλότερα ακαδημαϊκά ροσόντα, άριστο ήθος, και υψηλές ακαδημαϊκές ααιτήσεις, τόσο αό τη χώρα τους όσο και αό το εξωτερικό. Το ρότυο αυτό ειλογής ειστημονικού ροσωικού εφαρμόζεται αό τα καλύτερα ερευνητικά ιδρύματα της χώρας μας. Γιατί δεν εφαρμόζουμε τον νόμο αυτό και στα ανειστήμιά μας;.

 

Μάμης  Σαββάκης, καθηγητής του Πανειστημίου Κρήτης και συνεργαζόμενος ερευνητής ΙΜΒΒ-ΙΤΕ (Καθημερινή, 1.6.08)

 

Τα ανειστήμια αντιμετωίζονται αό ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας, τις ολιτικές ηγεσίες και τα ΜΜΕ, σαν να ήταν κέντρα μεταλυκειακής εαγγελματικής κατάρτισης, και όχι ως οι μοναδικοί φορείς αιδείας όου καλλιεργείται ελεύθερα η ειστήμη, η κριτική σκέψη και η έρευνα. Αν θέλουμε Πανειστήμια και όχι μεγάλα δημόσια ΚΕΚ, η αάντηση στο ερώτημα τι ρέει να γίνει είναι σύνθετη αλλά αυτονόητη: Πρώτον, ριζικές θεσμικές αλλαγές ου θα ανοίξουν το δρόμο για την ααραίτητη αυτονομία των ανειστημίων, αελευθερώνοντάς τα αό τον ασφυκτικό έλεγχο του κράτους. Δεύτερον, να δοθεί έμφαση στην οιότητα και να εφαρμοστεί αξιολόγηση υψηλού ειέδου. Τρίτον, να εξασφαλιστεί εαρκής χρηματοδότηση, στηριγμένη στην αξιολόγηση και στον ρογραμματισμό — ραγματικό και όχι για τα μάτια. Τέταρτον, να ξεκινήσει εί τέλους δημόσια χρηματοδότηση της έρευνας –βασικής και στοχευμένης– μέσω ανταγωνιστικής ειχορήγησης ερευνητικών ροτάσεων, και με διεθνώς καθιερωμένες ρακτικές. Τέλος, να αφήσουν τα κοινοβουλευτικά κόμματα τις συγκυριακές αντιαραθέσεις τους έξω αό τα ανειστήμια.

 

Γιάννης Μοσχοβάκης, καθηγητής Μαθηματικών στο Πανειστήμιο της Καλιφόρνιας - Λος Αντζελες (UCLA), Ομότιμος Καθηγητής Μαθηματικών του Πανειστημίου Αθηνών και αντειστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (Καθημερινή, 20.7.08)

 

Ο μόνος τρόος να βελτιώσουμε σε βάθος χρόνου την εκαίδευση (σε κάθε είεδο) είναι να αυξήσουμε την αοδοτικότητα των δασκάλων. Χρειάζονται βέβαια καλύτεροι μισθοί, αλλά και (κυρίως) καλύτερες συνθήκες εργασίας, ου στην Ελλάδα σημαίνει βελτίωση της υλικοτεχνικής υοδομής και ομαλή λειτουργία των εκαιδευτικών ιδρυμάτων, χωρίς συνεχείς διακοές αό καταλήψεις και αεργίες.

 

Χρήστος Πααδημητρίου, καθηγητής Πληροφορικής στην τιμητική έδρα C. Lester Hogan, Πανειστήμιο της Καλιφόρνιας στο Berkeley, μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Ειστημών, της Εθνικής Ακαδημίας των Μηχανικών των ΗΠΑ, και της Ευρωαϊκής Ακαδημίας (Καθημερινή, 20.7.08)

 

Η κατάσταση της τριτοβάθμιας αιδείας στην Ελλάδα είναι εθνική καταστροφή. Τι μορεί να γίνει; Πριν αό 3-4 δεκαετίες ρώτησαν τον Γιάννη Ξενάκη τι μορεί να γίνει για το ολεοδομικό ρόβλημα της Αθήνας, και αυτός αάντησε ύστερα αό σκέψη: ένας σεισμός 9 Ρίχτερ. Κάως έτσι και με τα ελληνικά ανειστήμια. Τις ταίει; Ολοι μας φταίμε. Τα ίδια τα ανειστήμια, οι διοικήσεις και οι καθηγητές τους. Οι κυβερνήσεις ου ααιτούν λήρη και ασφυκτικό έλεγχο χωρίς καμία ευθύνη και τόλμη. Το Σύνταγμα ου ααγορεύει τα ιδιωτικά ΑΕΙ (ου έχουν βγάλει αό το τέλμα άλλες χώρες). Οι φοιτητικές αρατάξεις, με τη συντηρητική ατζέντα, τα αράλογα ρονόμια και τις ακραίες και ανελεύθερες μεθόδους. Και βέβαια και η κατάσταση στη δευτεροβάθμια εκαίδευση. Και οι εισαγωγικές εξετάσεις, ου και αυτές εστιάζουν στην ααγαλία και εξετάσιμη γνώση, αντί για τη ζωντάνια και τη δημιουργικότητα. Και τέλος, φταίει η κοινωνία ου εξακολουθεί, εν έτει 2008, να βλέει τα ανειστήμια ως κέντρα ιστοοίησης για δουλειές στον δημόσιο τομέα, αντί ως κέντρα αραγωγής γνώσης και ουσιαστικών εφοδίων για ζωή σε μία αγκοσμιοοιημένη οικονομία.

 

Θεόδωρος Π. Λιανός, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανειστήμιο Αθηνών (Καθημερινή, 21.1.07)

 

- Το ρόβλημα της ανώτατης εκαίδευσης δεν είναι ιδεολογικό, αλλά αντίθετα, στην αρούσα συγκυρία, είναι ρακτικό, δηλαδή τα ανειστήμιά μας δεν ανταοκρίνονται ούτε στον σκοό τους ούτε στις ανάγκες της χώρας.

- Οι σατάλες ου γίνονται σήμερα στα ελληνικά ανειστήμια είναι σημαντικές και υάρχει φόβος, σχεδόν βεβαιότητα, ότι τυχούσα αύξηση των κονδυλίων θα σημαίνει αλούστατα μεγαλύτερη σατάλη. Είναι αναγκαίο οοιαδήοτε αύξηση κονδυλίων να συνδυαστεί με γενικό νοικοκύρεμα των ΑΕΙ, με ροϋοθέσεις αξιοοίησης των κονδυλίων και με αξιολόγηση των αοτελεσμάτων.

- Την αυτοδιοίκηση και αυτοτέλεια ου έχουν σήμερα τα ανειστήμια την έχουν μετατρέψει σε αυθαιρεσία. Πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς το γεγονός ότι υάρχουν σήμερα τα ιο αίθανα τμήματα σουδών, τα ιο αίθανα μαθήματα και οι ιο αίθανοι (διάβαζε αγράμματοι) καθηγητές;.

- Η σημερινή δήθεν δωρεάν εκαίδευση, σε συνδυασμό με την καταστροφική είδραση των κομματικών νεολαιών ου δρουν στο χώρο του ανειστημίου και με τη θλιβερή και ταυτόχρονα εξοργιστική αδιαφορία ρυτανικών αρχών και καθηγητών, έφεραν το ανειστήμιο στο σημερινό του χάλι. Πιστεύω ως η κατάργηση της δήθεν δωρεάν εκαίδευσης θα έχει θεαματικά και θετικά αοτελέσματα αλλά δεν νομίζω ως αυτή τη στιγμή υάρχει ολιτικός ου να χει τη διορατικότητα ή τα κότσια να το κάνει.

- Το ανειστήμιο νοσεί βαριά. Η θεραεία του ααιτεί συνδυασμό φαρμάκων, αλλά κυρίως αφοσίωση και φροντίδα α αυτούς ου ζουν μέσα σ αυτό.

 

Δημήτρης Νανόουλος, καθηγητής Πανειστημίου Τέξας και ρόεδρος Εθνικής Ειτροής Ερευνας (Καθημερινή, 21.11.06)

 

- Παλιά, η Ελλάδα ήταν φυτώριο εγκεφάλων. Τώρα αυτό, δυστυχώς, μειώνεται, εειδή έχει αραγίνει η ισοέδωση στην τριτοβάθμια εκαίδευση. Θέλουμε ριζική ανακαίνιση.

- Η σύγκρουση είναι ααραίτητη για να αλλάξουν τα ράγματα στα ελληνικά ανειστήμια

 

Ιωάννης Τσουκαλάς, καθηγητής Αριστοτέλειου Πανειστημίου Θεσσαλονίκης (Καθημερινή, 21.11.06)

 

- Η ειβράβευση της αριστείας είναι ένας τρόος να βγούμε αό το τέλμα. Να καταργηθεί η τυραννία των άθλιων μέσων όρων και να άρουν ανάσα οι δυνάμεις της αριστείας.

- Η ειλογή ρέει να γίνεται με αξιολογικά κριτήρια και ουδέτερο τρόο, με διαφάνεια και νομιμότητα και με συμμετοχή εξωτερικών κριτών.

- Το ισχύον σύστημα αοτελεί ελληνική ρωτοτυία διεθνώς

 

Ανδρέας Καραμάνος, καθηγητής και τ. Πρύτανης Πανειστημίου Αθηνών (Καθημερινή, 21.11.06)

 

Το ανειστημιακό κατεστημένο εί δύο δεκαετίες δεν έχει υοστεί καμία μεταρρύθμιση. Καλούμαστε ένα χαλαρό σύστημα να το κάνουμε αυστηρό. Ομως, οι αδράνειες είναι τόσο μεγάλες! Δεν μορούμε να ξεκολλήσουμε έναν αραμά κολλημένο στη λάση. Γι' αυτό χρειαζόμαστε βάθος χρόνου

 

Θάνος Βερέμης, καθηγητής Πανειστημίου Αθηνών, ρόεδρος Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας (ΕΣΥΠ) (Καθημερινή, 21.11.06)

 

Η ελληνική τριτοβάθμια εκαίδευση χαρακτηρίζεται αό εσωστρέφεια, και ρέει να κάνει βήματα για να ρολάβει τις διεθνείς εξελίξεις

 

Ι. Γρυσολάκης, καθηγητής Πανειστημίου Κρήτης (Καθημερινή, 2.7.06)

 

- Θεωρώ τον θεσμό της αξιολόγησης ως ααραίτητο συστατικό στοιχείο της λειτουργίας ενός ανειστημίου, ροκειμένου αυτό να ανατύσσεται, να εκσυγχρονίζεται και να βρίσκεται συνεχώς στην ρωτοορία της ειστήμης.

- Σε οιοδήοτε μέρος του κόσμου θεωρείται αδιανόητη διαιώνιση της εξεταστικής διαδικασίας στο ίδιο μάθημα αό τον ίδιο φοιτητή.

- Θεωρείται αδιανόητη η μη σύνδεση της ακαδημαϊκής αόδοσης του φοιτητή  με τις ρος αυτόν αροχές εκ μέρους του ανειστημίου, έτσι ώστε η συνέεια, η καλή είδοση και ο σεβασμός των φόρων των ολιτών εκ μέρους των φοιτητών να ανταμείβονται.

 

Έλληνες καθηγητές σε ελληνικά και ξένα Πανειστήμια (σε ημερίδα στις 20.11.06)

 

(Συμμετείχαν οι: Σύρος Αμούργης, Σύρος Αρταβάνης-Τσάκωνας, Αθανάσιος Βερέμης, Δημήτριος Γόντικας, Κωνσταντίνος Δαφέρμος, Αργύρης Ευστρατιάδης, Βασίλειος Ζαννής, Λουκάς Καλισέρης, Ανδρέας Καραμάνος, Σταμάτης Κριμιζής, Κώστας Κριμάς, Δημήτριος Νανόουλος, Βασίλειος Παάζογλου, Γεώργιος Παυλάκης, Σύρος Πολλάλης, Γεώργιος Σταματογιαννόουλος, Δημήτριος Τριχόουλος, Φίλιος Τσίχλης, Ιωάννης Τσουκαλάς, Λουκάς Τσούκαλης, Αθανάσιος Φωκάς, Μιλτιάδης Χατζόουλος (Καθημερινή, 21.11.06))

 

Τέσσερα αγκάθια στη λειτουργία των ελληνικών ΑΕΙ, τα οοία ρέει να αντιμετωισθούν αμέσως, εισήμαναν οι ανειστημιακοί:

- Το ανειστημιακό άσυλο, η έννοια του οοίου έχει λέον εκφυλισθεί, αφού ως εί το λείστον γίνεται καταχρηστική χρήση του αό μεμονωμένες ομάδες.

- Ο τρόος εκλογής ρυτάνεων, ου βοηθά τη συναλλαγή ανειστημιακών και κομματικών νεολαιών.

- Η ισοέδωση εντός των ιδρυμάτων, σε αντίθεση με την ανάδειξη της αριστείας, ου αοτελεί κίνητρο ανάτυξης.

- Η ειλογή των ανειστημιακών δασκάλων. Με το ισχύον αδιαφανές και αναξιοκρατικό σύστημα ευνοούνται φαινόμενα νεοτισμού και ολιτικών αρεμβάσεων.