Διευθέτηση του Kυριακού στα λαίσια των ευρωαϊκών αρχών και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ

 

(Ειστολή του Ραφαήλ Πααδόουλου, ομότιμου καθηγητή θερμοδυναμικής, γενικού γραμματέα της εν Λονδίνω Ελληνικής Αντιδικτατορικής Ειτροής (1967-1974), ου στάλθηκε στην κυριακή εφημερίδα Ο Φιλελεύθερος στις 3.7.08).

 

 

Η μελέτη της ιστορίας του κυριακού ροβλήματος, α τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα, αοκαλύτει μερικές ουσιαστικές ομοιότητες στη μεθοδολογία ου ακολουθήθηκε αό τους γνωστούς άσονδους φίλους. Αυτό εξηγείται βασικά με το ότι η μεθοδολογία αυτή αέδωσε – ίσως ξεέρασε – τα αναμενόμενα αό τους άσονδους φίλους αοτελέσματα – κάτι ου συνδέεται, εκτός α τ άλλα, με κάοιες διαχρονικά αδικαιολόγητες και διακομματικές ομοιότητες στη συμεριφορά της δικής μας λευράς ου είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές.

 

Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 συμφωνήσαμε, στο όνομα της ενότητας του ΝΑΤΟ και του ελεύθερου κόσμου, να εγκαταλείψουμε τον ΟΗΕ – και το αίτημα της αυτοδιάθεσης του λαού της Κύρου – με σκοό να εμλακούμε σε διαραγματεύσεις, με τη συμμετοχή της Τουρκίας και υό την αιγίδα της αοικιακής Δυνάμεως, με στόχο  την ανεξαρτησία. Ο στόχος της ανεξαρτησίας συμφωνήθηκε κατ αρχήν και οι λετομέρειές της θα αεφασίζοντο στις τριμερείς – και κατόιν ενταμερείς – διαραγματεύσεις. Με αυτόν τον τρόο φτάσαμε στη ανεξαρτησία των Συνθηκών Εγγυήσεως, Εγκαθιδρύσεως και στο Σύνταγμα της Ζυρίχης του 1959 και τα μετέειτα αοτελέσματα. 

Μετά την Τουρκική εισβολή, και την εθνοκάθαρση ου εακολούθησε, συμφωνήσαμε, και άλι κατ αρχήν, να διαραγματευθούμε με στόχο τη Δικοινοτική, και αργότερα τη Διζωνική, Ομοσονδία. Οι λετομέρειες θα αεφασίζοντο στις διαραγματεύσεις ου, αρά τις ροσάθειες και τις ουσιαστικές υοχωρήσεις της δικής μας λευράς, καθυστέρησαν για 20 ερίου χρόνια. Στα μέσα της δεκαετίας του 90 οι άσονδοι φίλοι έεισαν τους Τούρκους ως το συμφέρον των, και αυτό της Νέας Τάξεως Πραγμάτων, εξυηρετείται με την ένταξη της χώρας τους, ως λήρους μέλους στην Ευρωαϊκή Ένωση. Για την εξυηρέτηση αυτού του στόχου θα έρεε να γίνει – α τους Τούρκους – ροσάθεια για τον, ρόσκαιρο έστω, αραμερισμό του κυριακού ως εμοδίου για την ένταξη της χώρας των στην Ε.Ε. Και σαν αοτέλεσμα της κινητικότητας και της δυναμικής ου δημιουργήθηκε φτάσαμε – α τη Διζωνική-Δικοινοτική Ομοσονδία, ου δεχθήκαμε κατ αρχήν, στο Σχέδιο Ανάν.

 

Μετά την ρόσφατη αλλαγή στην Προεδρία της Κυριακής Δημοκρατίας ο βοηθός Γενικός Γραμματέας του Ο.Η.Ε, ύστερα αό συνομιλίες ου είχε με τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων, θεώρησε ως υήρχαν οι ροϋοθέσεις για την άμεση έναρξη νέων διαραγματεύσεων υό την αιγίδα του Ο.Η.Ε. Οι διαραγματεύσεις αυτές θα εβασίζοντο στην ροεργασία των Τεχνικών Ειτροών και των Ομάδων Εργασίας οι οοίες θα διαμόρφωναν συγκεκριμένες – και ενδεχομένως εναλλακτικές – ροτάσεις για συζήτηση στις α ευθείας συναντήσεις των δύο ηγετών. Η μέχρι σήμερα ροεργασία δεν ειβεβαιώνει την άοψη του βοηθού Γενικού Γραμματέα του Ο.Η.Ε ως υάρχει κοινό έδαφος στα βασικά στοιχεία του ροβλήματος. Αντίθετα ενισχύθηκε η εντύωση ως οι δύο λευρές ροσεγγίζουν τη διευθέτηση αό αφετηρίες ου είναι εντελώς αντίθετες.

Μροστά σ αυτά τα δεδομένα ο Πρόεδρος Χριστόφιας δήλωσε εανειλημμένα ως δεν μορεί να αρχίσουν α ευθείας διαραγματεύσεις χωρίς ικανοοιητική ρόοδο στην ροεργασία. Αντίθετα ο διεθνής αράγων – ρωτοστατούντων άντοτε των άσονδων φίλων – συνιστά άμεση έναρξη των α ευθείας διαραγματεύσεων για να μη χαθεί η δυναμική ου δημιουργήθηκε. Και με αυτό το ειχείρημα διαμορφώθηκε – κατά τα γνωστά και καθιερωμένα – η δυναμική για μια νέα αντίφαση – ή αλινδρόμηση – στις θέσεις της Ελληνικής λευράς. Αυτό είναι σαφές στο ανακοινωθέν της συναντήσεως Χριστόφια-Ταλάτ της 1ης Ιουλίου. Συμφωνήθηκε, κατ αρχήν άλι, ως η Διζωνική-Δικοινοτική Ομοσονδία θα έχει μία διεθνή φυσιογνωμία και μία ιθαγένεια. Συμφωνήθηκε όμως ως οι λετομέρειες του τι συμφωνήθηκε κατ αρχήν θα αοτελούσαν αντικείμενο των α ευθείας συνομιλιών. Αυτό, σε συνδυασμό με την τελική αξιολόγηση του έργου των Τεχνικών Ειτροών και των Ομάδων Εργασίας α τους δύο ηγέτες στις 25 Ιουλίου, σημαίνει δέσμευση της δικής μας λευράς για α ευθείας διαραγματεύσεις ανεξάρτητα α το αοτέλεσμα της αξιολογήσεως.

 

Οι αραάνω συγκρίσεις και εκτιμήσεις δεν εκφράζουν αντιολιτευτική διάθεση ούτε την ρόθεση να υοτιμήσουν τις δυσκολίες και τα διλήμματα ου αντιμετωίζει ο σημερινός Πρόεδρος. Αντίθετα η ροσάθεια εικεντρώνεται στο να συνδεθούν οι σημερινές δυσκολίες με μια διαχρονική – και διακομματική – αλληλουχία αραλείψεων και εσφαλμένω εκτιμήσεων της δικής μας λευράς με την ελίδα ως αυτό βοηθά στο να αντλήσουμε τα σωστά διδάγματα για να αοτρέψουμε τα χειρότερα. (Η άοψη, ου ακούγεται αό μερικούς, ως δεν υάρχει τίοτα χειρότερο α τη σημερινή κατάσταση είναι μάλλον αφελής και ανιστόρητη αν όχι εικίνδυνη).

Αυτό σημαίναι ως χρειάζεται, ριν κάνουμε το εόμενο βήμα να σταθούμε μροστά σε μερικά βασικά ερωτήματα, όως:

  1. Δεν θα ήταν καλλίτερα να διευκρινήσουμε α την αρχή κάοια θέματα ου η λογική, η ευθυκρισία και η ιστορική μας εμειρία καταγράφει σαν θέματα αρχής; Δεν θα έρεε, για αράδειγμα, ριν αρχίσουν οι διαραγματεύσεις να ούμε ως οι σημερινές συνθήκες και η ιδιότητα του ευρωαϊκού κράτους είναι ασυμβίβαστες με τις Συνθήκες Εγγυήσεως, τα δοτά Συντάγματα και την αρουσία ξένων στρατών με εεμβατικά δικαιώματα, ώστε να αοκλειστεί το ενδεχόμενο για μια αλινδρόμηση ου, εκτός α τ άλλα, θα τινάξει στον αέρα την ενότητα του εθνικού μετώου;
  2. Δεν θα ήταν μια τέτοια ροσέγγιση ερισσότερο κατανοητή α τους Ευρωαίους φίλους μας, αξιορεής και ελεγχόμενη σε σχέση με τις χαωτικές συνέειες ου ροέκυψαν α την αντίφαση ανάμεσα στην άνευ όρων και ορίων συνεργασία των κυβερνήσεων της Αθήνας και της Λευκωσίας στη διαμόρφωση του Σχεδίου Ανάν και την ετυμηγορία του κυριακού ελληνισμού τον Αρίλιο του 2004;