Έναςολιτικός μεσυγκεκριμένηρόταση για τηνΠαιδεία

 

 

OΣτέφανοςΜάνος είναιένας ολιτικόςου δενχρησιμοοιείτη γνωστήκομματικήξύλινη γλώσσαούτε αρκείταισε γενικολογίες,αλλά κάνεισυγκεκριμένεςροτάσεις για ζητήματαου αασχολούντην ελληνικήκοινωνία.

Μιασυγκεκριμένηρόταση για τηδιατύωση τουερίφημουάρθρου 16 τουΣυντάγματοςδιατύωσε σεάρθρο του μετίτλο Μήκρατικάανειστήμια μηκερδοσκοικούχαρακτήραστηνΚαθημερινήστις 21.5.06.

            Τηνυενθυμίζουμε,αφήνοντας τιςκρίσεις και τασχόλια στοναναγνώστη.

 

Tο θεσμικόλαίσιο ουορίζει τοΣύνταγμα γιατην Παιδείαδημιουργείροφανώςκίνητρα καιαντικίνητραου εηρεάζουντη συμεριφοράκαθηγητών καιφοιτητών,δασκάλων καιμαθητών. Γιααράδειγμα, ηχωρίς όρουςσυνταγματικήρόβλεψη ότιόλοι οι Eλληνεςέχουν δικαίωμαδωρεάν αιδείαςσε όλες τιςβαθμίδες,διαμορφώνεισυμεριφοράδιαφορετικήαό εκείνη ου θαδιαμορφωνόταναν η δωρεάναιδείαεριοριζότανστον κανονικόχρόνο σουδών. Hμονιμότητα τουδιδακτικούροσωικού, ακόμηκαι σε χαμηλέςβαθμίδες,διαμορφώνεικαι αυτήνοοτροίες καισυμεριφορέςδιαφορετικέςαό εκείνες ου θαδιαμορφώνονταναν τοδιδακτικόροσωικό, ιδίωςτο νεότερο,έρεε συνεχώςνα αοδεικνύειτην αξία του.Oύτε είναιφυσικά χωρίςσημασία, ότι τοΣύνταγμα ορίζειότι οικαθηγητές των AEIείναι δημόσιοιλειτουργοί ουμισθοδοτούνταιομοιόμορφα. 

Σκέφτηκα ότιθα ήτανχρήσιμο ναμάθουμε τιβασικούςθεσμούς γιατην Παιδείαθεσίζουν ταΣυντάγματαάλλωνευρωαϊκώνχωρών. H ρώτηδιαίστωση –σεχτυάεικατακέφαλα–είναι ηαερίγρατηφλυαρία τουδικού μαςΣυντάγματος. 500%ερισσότερεςλέξεις στοδικό μαςΣύνταγμα γιατην Παιδεία αόό,τι τοφινλανδικόΣύνταγμα. 400% ερισσότερεςαό το ελβετικό.100% ερισσότερεςαό το ολλανδικόή το ιρλανδικό.

Άλλοχαρακτηριστικόείναι ότι, σεκανένα αό ταΣυντάγματααυτά, δεν γίνεταιαναφορά στουςκαθηγητές,ούτε βέβαιακαι στουςφοιτητικούςσυλλόγους όωςκάνει το δικόμας. H μόνηαναφορά σταανώταταιδρύματαγίνεται για ναεγγυηθεί τοκράτος τηνελευθερίατους. Tέλος, όλα ταΣυντάγματαεριορίζουντην αροχήδωρεάν αιδείαςστηνρωτοβάθμιαεκαίδευση.

 

Παραθέτω ένασχέδιοδιατύωσης τουάρθρου 16 ου βρίσκεταιστο ίδιο μήκοςκύματος με όσαισχύουν σε ευρωαϊκέςχώρες τωνοοίων ταανειστήμιαδιακρίνονταιστην αγκόσμιακατάταξη:

1.Kαθένας έχει τοδικαίωμα στηδωρεάν βασικήεκαίδευση. Tαέτηυοχρεωτικήςφοίτησης δενμορεί να είναιλιγότερα αόεννέα. Hυοχρεωτικήεκαίδευσηαρέχεται, όως ονόμος ορίζει.

2.Oι δημόσιεςαρχέςεγγυώνται σεόλους ίσεςευκαιρίες γιατη λήψη κάθεείδουςεκαιδευτικώνυηρεσιώνανάλογα με τιςδεξιότητες καιτις ανάγκεςτους.Διασφαλίζουνείσης στονκαθένα τηδυνατότητα ναμορφώνεταιχωρίς νααρακωλύεταιαό οικονομικάεμόδια.

3. Hελευθερία τηςειστήμης, τηςτέχνης και τηςανώτερης αιδείαςείναιεγγυημένη.

4.Tα ανειστήμιααυτοδιοικούνται,όως ο νόμοςορίζει.

5.Mε νόμοορίζονται οιαρχές ουδιέουν τιςαρεχόμενες αότο κράτος καιτουςOργανισμούςTοικής Aυτοδιοίκησηςεκαιδευτικέςυηρεσίες. Kαθώςκαι το δικαίωμααροχής αντιστοίχωνεκαιδευτικώνυηρεσιών αόιδιωτικάεκαιδευτικάιδρύματα.  

 

H λογική τηςαραγράφου 2είναι ότι τοκράτος μορεί ναδώσει στουςφοιτητές, σεόλους ή στουςοικονομικάασθενέστερους,εν όλω ή ενμέρει, για όλητην ερίοδο τωνσουδών ή γιαμέρος τηςεριόδου τωνσουδών, ταχρήματα ου θατους ειτρέουννα αγοράσουντιςεκαιδευτικέςυηρεσίες ου ροσιδιάζουνστιςικανότητέςτους και στιςανάγκες τους. Tαχρήματα θα ταδώσει τοκράτος στονφοιτητή. Oφοιτητής θαειλέξει τοίδρυμα ου θατου ροσφέρειτιςεκαιδευτικέςυηρεσίες ουτου χρειάζονται.Tα λεφτά, λοιόν,δεν θα άνε στοανειστήμιο αλλάθα άνε στονφοιτητή. Mορείβέβαια,αράλληλα, να υάρχουνκαι αευθείαςχρήματα για τοανειστήμιο. Φεύγει,άντως, η λογικήτης δωρεάναιδείας καιαντικαθίσταταιαό έναν θεσμόου θα σρώξει το ανειστήμιορος τονεξορθολογισμό.Mορεί το ανειστήμιονα ροσελκύσειόοιουςκαθηγητέςνομίζει ότιχρειάζεται, μετη λογική ναγίνει ένα καλόανειστήμιο τοοοίο θαροσελκύειερισσότερουςφοιτητές καιούτω καθεξής.

 

Aυτά θαειτρέψουν στοαυτοδιοικούμενοανειστήμιο ναροσαρμόζεταιστις ανάγκεςκαι να έχει τηνευελιξία ουχρειάζεται.

Δενδιαφοροοιείταισε τίοτα τοιδιωτικό αό τοκρατικό.Συνυάρχουνκαι ροσφέρουνεκαιδευτικέςυηρεσίες σεόλους.